czy olej kokosowy jest zdrowy?

Olej kokosowy olej kokosowy

Niektórzy go kochają za jego cudowne właściwości, inni biją na alarm, że może zrobić więcej krzywdy niż pożytku!

Olej kokosowy w ostatnim czasie zyskał coraz większą popularność ze względu na swoje prozdrowotne właściwości. Przypisuje się mu działanie odchudzające, antyoksydacyjne, regulujące metabolizm, antygrzybicze, a nawet poprawiające pracę mózgu.

Około tygodnia temu pojawiła się informacja, że Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (American Heart Association) uznało olej kokosowy za produkt niekorzystnie wpływający na zdrowie człowieka. Ze względu na dużą zawartość nasyconych kwasów tłuszczów olej ten wpływa podobnie na organizm jak masło czy smalec! Spożywanie oleju kokosowego może powodować podwyższony poziom złego cholesterolu we krwi oraz prowadzić do otyłości,  a w konsekwencji prowadzić do chorób serca. Kwasy tłuszczowe nasycone mają działanie miażdżycorodne. Biorą udział w powstawaniu blaszek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych.

Co to takiego ten olej kokosowy? I o co tyle szumu?

Olej kokosowy to tłuszcz roślinny, pozyskiwany jest z palmy kokosowej. Drzewo to pochodzi z południowo-wschodniej Azji lub z północno-zachodniej Ameryki Południowej.

W temperaturze pokojowej, olej ten ma konsystencje stałą (dopiero po rozgrzaniu się roztapia), co może zawdzięczać dużej ilości kwasów tłuszczowych nasyconych, które stanowią aż 90 % jego składu. Około połowa z tych nasyconych kwasów tłuszczowych to śreniołańcuchowe kwasy tłuszczowe (MCT) : kokos

  •  kwas kaprynowy (C10:0): 5,9%
  •  kwas kaprylowy (C8:0): 7,4 %
  • kwas laurynowy (C12:0): 44 %

Właściwości zdrowotne MCT!

MCT to kwasy, które zawierają od 6 do 12 atomów węgla w łańcuchu. Cząsteczki te są mniejsze niż cząsteczki trójglicerydów długołańcuchowych kwasów tłuszczowych (LCT), co sprawia, że proces ich rozkładu jest szybszy oraz energooszczędny. Trawinie tych kwasów nie wymaga obecności tych wszystkich enzymów, które biorą zazwyczaj udział w metabolizmie tłuszczów, m.in. lipazy trzustkowej. Fakt ten wykorzystywany jest w żywieniu osób z chorobami trzustki, a także małych dzieci, u których przewód pokarmowy nie jest w pełni rozwinięty.

Uwolnione w wyniku hydrolizy średniołańcuchowe kwasy absorbowane są bezpośrednio z jelita do układu krwionośnego. W mitochondriach komórek wątroby zachodzi szybkie utlenienie kwasów średniołańcuchowych z wydzieleniem znacznych ilości energii. Uzyskana w procesie utlenienia energia zużywana jest przez organizm w innych procesach metabolicznych. Kwasy średniołańcuchowe nie są odkładane więc jako materiał zapasowy (tkankę tłuszczową), ale stanowią szybko dostępne źródło energii – jak węglowodany.

Czy olej kokosowy wspomaga odchudzanie?

Wydawałoby się, że na tej podstawie można stwierdzić, że olej kokosowy – ze względu na to, że zawiera w swoim odchudzanieskładzie ponad 50 % średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych, wpływa korzystnie na organizm człowieka – w tym na redukcję masy ciała. Okazuje się jednak, że to kwasy kaprynowy i kaprylowy mają największe znaczenie jako kwasy MCT (w 95 % wchłaniają się bezpośrednio przez żyłę wrotną do wątroby). Olej kokosowy to natomiast głównie kwas laurynowy – kwasów kaprynowego i kaprylowego posiada niewiele. Co więcej do swojego trawienie wymaga obecności lipazy trzustkowej.

Nie można zatem traktować oleju kokosowego jako olej MCT!

Do tej pory powstało niewiele badań potwierdzających wpływ oleju kokosowego na odchudzanie. Większość z nich dotyczyły bardzo małej grupy badanej, więc nie można uznać ich za badania wiarygodne. Co więcej, są to zazwyczaj badania prowadzone przez azjatyckie ośrodki badawcze. Osobiście nie mam pewności, czy można ufać takim badaniom – na ile są niezależne, a na ile wspierają rodzime plantacje palm kokosowych ;).

Kolejną bardzo istotna sprawa są wcześniej wspomniane nasycone kwasy tłuszczowe, których olej kokosowy zawiera 90 %. Spożywanie nasyconych kwasy tłuszczowe prowadzi do miażdżycy i chorób serca. Wg GUS (2kokos016 r) choroby kardiologiczne stanowią około 45 % zgonów w Polsce. Należy zatem dbać o serce i stosować się do zasad zdrowej diety:

  1. obniżyć spożycie tłuszczów poniżej 30% energii diety
  2. obniżyć spożycie kwasów tłuszczowych nasyconych poniżej 10%, a w leczeniu chorób układu krwionośnego < 7% energii diety (czym mniej tym lepiej), przez zastąpienie ich kwasami tłuszczowymi jedno i wielonienasyconymi.

Podsumowując, osobiście uważam, że za wiele jest niewiadomych odnośnie oleju kokosowego, aby uznać go za produkt godny polecenia. Pojawiają się, natomiast głosy w sprawie jego niekorzystnego działania na organizm ludzki. Sama nie sięgam po ten produkt, swoim pacjentom również go odradzam.


Jeżeli podobał Ci się artykuł  będzie mi miło, jeżeli polubisz moją stronę na facebooku :)1476115620_facebook_like

 

Źródło:

  1. Valente FX, Cândido FG, Lopes LL, Dias DM, Carvalho SD, Pereira PF, Bressan J (2017): Effects of coconut oil consumption on energy metabolism, cardiometabolic risk markers, and appetitive responses in women with excess body fat. Eur J Nutr. 2017 Apr 12. doi: 10.1007/s00394-017-1448-5;
  2.  www.foodinsight.org: Coconut Oil and Health;
  3. Gretchen Vannice, MS, RDN, Heather Rasmussen (2014): Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Dietary Fatty Acids for Healthy Adults. JOURNAL OF THE ACADEMY OF NUTRITION AND DIETETICS. Volume 114, Issue 1, Pages 136–153;
  4. Szewczyk A., Hanczakowska E. (2010): Właściwości i zastosowanie średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCFA) i ich monoacylgliceroli (MCM). Wiadomości Zootechniczne, R. XLVIII (2010), 1: 21–26.

 

 

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.